Verasette İntifa Hakkı

Verasette İntifa Hakkı

Veraset; bir kimsenin ölümünden sonra malvarlığının kanuni mirasçılarına ne şekilde intikal ettirileceğini içeren ilişkidir. Bunun belgelendirilmesine de veraset belgesi denir. Veraset için mirasın el değiştirmesi de denilebilir. Verasette intifa hakkı, başkasına ait bir mal, bir gayrimenkul üzerinde belirli bir kişiye tam yararlanma hakkı sunan bir irtifak hakkıdır. İntifa hakkı, bir taşınmaz malda ömür boyu fayda sağlamayı sağlayan bir haktır. İntifa hakkı, taşınırlar, taşınmazlar veya başka haklar üzerinde kurulabilir. Ayrıca intifa hakkı, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 2. maddesinde tanımlanan mal kapsamına girmekte olup aksine bir hüküm olmadığı sürece mülkiyet kanunları uygulanır, bir kişiden diğer bir kişiye intikali durumunda da vergiye tabi tutulması gerekli görülmüştür.

Verasette intifa hakkı da Medeni Kanun ile düzenlenmiştir. Kanuna göre 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 795’inci maddesinde, “İntifa hakkı, taşınırlarda zilyetliğin devri, alacaklarda alacağın devri, taşınmazlarda tapu kütüğüne tescil ile kurulur.’ hükmü yer almaktadır.

 İntifa hakkının kurulması ile gayrimenkulün değerinde bir değişim olmaz. İntifa hakkı verilmesi ile gayrimenkulün sahibi malın öz değerini kendisine ait tutmakla birlikte, bundan arlanmama hakkını belirli bir kişiye kanuni olarak vermektedir. Verasette intifa hakkı olan bir kişi o maldan ömür boyu dilediği gibi yararlanma hakkına sahiptir ve bunun yanında o maldan başkalarını da yararlandırabilir.  Verasette intifa hakkı tapu siciline de işlenen bir haktır. Dolayısıyla gayrimenkul satılsa dahi intifa hakkı kaybolmaz ve gayrimenkulün yeni sahibine karşı da bu hak ileri sürülebilir. İntifa hakkı ancak veraset sahibi kişinin sözleşmeyle sınır koymasıyla sınırlara tabi olabilir.  İntifa hakkı kişilerin yanında şirket, dernek vb. tüzel kişilere de verilebilen bir haktır.  

Verasette intifa hakkı üç şekildedir;

-kanuni olarak: kanunda öngörülmüş olan intifa haklarıdır. Kanuni olarak intifa hakkı henüz tapuya tescil edilmemiş dahi olsa durumu bilenlere karşı ileri sürülebilen bir haktır. Örneğin; kocanın karısının malları üzerindeki intifa hakkı,  miras hukukunda sağ kalan eşin intifa hakkı ve ana-babanın velayetleri altındaki çocuğun malları üstündeki velayet hakkı bu tür intifa haklarındandır.

-sözleşme ile: bir taşınmazın intifa hakkı resmi senet düzenlenerek tapuya tescil ettirilmesi ile mümkün olmaktadır. 

-mahkeme kararı ile verilmektedir.

 

Veraset İntifa Hakkı Nasıl Kurulur?

İntifa hakkının her halde tapu siciline işlenmesi gereklidir. Bunun için belirli belgelerle tapu müdürlüğüne başvurulması gerekir. Bu belgeler şu şekildedir:
-Tarafların fotoğraflı kimlik ve pasaportları,

-bir mahkeme kararı varsa kesinleşmiş mahkeme kararı,

-belediyeden alınan rayiç değer belgesi,

-Taşınmaz malın tapusu,

-taraflara ait birer fotoğraf,

-bina niteliği taşıyan gayrimenkullerde zorunlu deprem sigortası. 

Belediyeden alınan değer belgesine göre her iki taraf da belli oranlarda tapu harcı ödeyerek işlem tamamlanır.

 

Verasete İntifa Hakkı Sahibinin Sorumlulukları Nelerdir?

İntifa hakkı kişiye yalnızca kullanma ve yararlanma imkânı verir. İntifa hakkı sahibi taşınmaz malı kiraya verebilir. Ancak intifa hakkı sahibi taşınmaz malı satamaz veya ipotek ettiremez. Ancak mal sahibi öldüğünde intifa hakkı sahibin mirasçılarına bu hak geçmez. Kuru mülkiyete dönüşür ve mal sahibinin mirasçılarına kalır. İntifa hakkı olan kişi bu malı devretme hakkına sahip değildir. İntifa hakkına sahip olan kişi taşınmazın özüne zarar verici işlemler yapamaz ancak taşınmazın bakımı ve onarımından sorumludur. Aynı zamanda ödenmesi gereken ergi ve harçlarda da intifa hakkı sahibi sorumludur. Bununla birlikte olağanüstü masraflardan ise mal sahibi yükümlüdür. 

 

Eğer taşınmaz malın korunması için birtakım onarma gibi faaliyetler gerekiyorsa intifa hakkı sahibi bunu mal sahibine bildirerek izin almak zorundadır. Mal sahibi de bu durumda izin vermek zorundadır. 

İntifa hakkı sahibi malı kullanırken bir yönetici gibi özenle davranmalıdır. Malın normal kullanımı içerisinde olan aşınma ve eskimelerden intifa hakkı sahibi sorumludur ve malı bulduğu haliyle mal sahibine teslim etmelidir. Ayrıca intifa hakkı sahibi, hakkı dışındaki sınırlarda elde ettiği ürünlerin bedelini de ödemekle yükümlüdür. Bunlara karşılık yaşanabilecek her türlü uyuşmazlıkta ise hem mal sahibinin(malikin) hem de intifa hakkı sahibinin tazminat davası açma süresi malı teslim aldıktan sonraki 1 yıldır.

 

İntifa Hakkı Nasıl Sona Erer?

Verasette intifa hakkının sona ermesi konusuna göre çeşitlilik göstermektedir. Gerçek kişiler için ölüm halinde intifa hakkı sona erer. Tüzel kişilerde ise intifa hakkı 100 yılı aşmamak kaydıyla bir süreye bağlanır.  Bununla birlikte intifa hakkını bitiren genel nedenler şu şekildedir;

-mahkeme kararı olması,

-taşınmaz malın kamulaştırılması kararı,

-taşınmaz malın tamamen yok olması,

-taşınmaz malın cebr-i icra yoluyla satılması durumu,

-yasal şartların ortadan kalkması,

-ölüm veya kişiliğin ortadan kalkma hali,

-intifa hakkının feragati,

-intifa hakkı belirli bir süreye bağlanmışsa sürenin dolması gibi hallerde intifa hakkı son erer.

Verasette intifa hakkı çokça ayrıntı barındıran ve mevzuata hakim olunmasını gerektiren hukuk dallarından biridir. İntifa hakkı konusunda birçok uyuşmazlık ve birçok Yargıtay içtihadı da mevcuttur. Bu konuda hukuki mağduriyetler ve kayıplar yaşamamak adına mutlaka alanında uzman bir avukatla çalışmanız tavsiye olunur.

 

Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]
0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir