Sözleşmeler pek çok konuda düzenlenen taraflar arasında imzalanan belgelerdir. Sözleşmenin temel amacı; hukuki olarak iki tarafın karşılıklı birbirine teminat vermesidir. Böylelikle herhangi bir anlaşmazlık olması durumunda sözleşme ispat niteliği taşıyacaktır. Sözleşmeler genellikle ticari amaçlı olarak imzalanır. Ancak bazı durumlarda ise farklı nedenlerle de sözleşme imzalanabilir. Sözleşme profesyonel olarak hazırlanmalı ve hukuki olarak kurallara uygun olmalıdır.
Bir sözleşme amatör olarak hazırlanmamalıdır. Zaten sözleşmelerin genellikle standart bir form üzerinden hazırlanır. Sözleşme hazırlama ve inceleme teknikleri ile ilgili olarak seminerler ve eğitimler verilmektedir. Bu konu hakkında detaylı bilgi sahibi olmak için bu eğitimlerden de faydalanabilirsiniz. Özellikle hukuki olarak önem taşıyan bir sözleşme imzalanacaksa mutlaka bunu profesyonel olarak düzenlemelisiniz.
Sözleşmelerin Hazırlanması
Sözleşmeler yazılı olarak düzenlenmesi gereken evraklardır. Bu nedenle söz konusu iki taraf bulunmalıdır. Yasal yükümlülük bildirmekte olup, karşılıklı onay gerektirmektedir. Sözleşmede bir eylemin gerçekleştirileceği taahhüt altına alınmaktadır. Yani bu eylem bir ödeme ya da mal, hizmet teslimi gibi hususlar olmaktadır. Peki; bir sözleşme nasıl hazırlanır?
Bir sözleşmenin geçerli olması için gerekli olanlar
- Karşılıklı Onay bulunmalıdır: Sözleşme taraflar arasında ortak bir amacı gözetmelidir. Burada bir hizmeti teslim etmek ya da bir malı teslim etmek söz konusu olabilir. Bu durumda karşılıklı onay ve ortak anlayış şarttır.
- Teklif ve Kabul Hususları: Taraflar anlaşma konusunu açıkça hüküm altına almalıdır. Bir tarafta teklif unsurları diğer tarafta kabul unsurları bulunmalıdır. Bunlar çeşitli şartlar ile tespit edilir.
- Göz Önünde Bulundurulması Gereken durum belirlenmelidir.
Bu durumların göz önünde bulundurulması ve sözleşmede bulunması geçerli olmasını gereklidir.
Bir Sözleşmede Bulunması Gereken Hususlar
Sözleşmeler genellikle standart bir formda oluşturulur. Hatta kamu kurumlarının ya da kurumsal olarak hizmet veren işletmelerin sözleşme tipleri genellikle belirli bir format üzerinde belirlenmektedir. Bir sözleşme ister standart form olsun ya da farklı bir durum söz konusu olsun genellikle bulunması gereken unsurlar vardır. Bu unsurlar ise;
- Sözleşmenin başlığı: İmzalayacağınız sözleşmenin bir başlığı bulunmalıdır. Böylelikle sözleşmenin niyeti ilk etapta ortaya konmuş olacaktır.
- Sözleşmenin tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarih yazılı olarak kayıt altına alınmış olur. Ayrıca sözleşme içeriğinde geçerlilik süresini de ortaya koymuş olursunuz.
- Tarafların isimleri: Sözleşmeye konu olan taraf çoğu zaman iki kişi olmaktadır. Bu alıcı ve borçlu şeklinde ya da işin yapılmasını bekleyen ve bunu taahhüt eden taraf olarak belirlenir. Hatta bazen kişiden ziyade kurumlara arasında sözleşme söz konusu olabilir. Bu durumda da kurum adları açıkça belirtilmelidir.
- Sözleşmenin konusu: Sözleşmenin hangi konuda imzalandığı kısaca özetlenir. Tarafların yükümlülükleri detaylandırılmadan önce kısaca sözleşmeye konu olan durum belirtilir.
- Tarafların hak ve yükümlülükleri: Sözleşme bir hizmet konusu olabilir ya da maddi olarak bir sözleşme imzalanabilir. Örneğin bir yapı inşaatında sözleşme mutlaka imzalanır. Burada taraflar işveren ve yüklenici olarak belirlenir. Bu durumda da tarafların hak ve yükümlükleri açıkça belirtilir ve hiçbir durum şüpheye yer olmayacak şekilde ortaya konur. Bu hak ve yükümlülükler yazılı olarak açıkça yazılır.
- Sözleşmenin yerine getirilmemesinin müeyyideleri ve cezai şart: Bu hususta sözleşmede önemli bir yer kaplar. Sözleşmeye uyulmaması durumunda hukuki ve diğer sonuçları açıkça sözleşmede belirtilir.
- Sözleşmede yer alan yükümlülükler karşılığı taraflarca verilecek teminatlar: Daha önceki yapı inşaatı üzerinden gidecek olursak bu durumda işi tamamlanmasını şartı olacak sözleşme bedelinin yüzde 6’sı gibi bir kesin teminat ücreti bakaya yatırılır.
- Sözleşmenin sonuna tarafların ad ve soyadları bulunmalıdır: Burada taraflar açıkça ad ve soyadlarını belirtmeli ve sözleşme sonunda kendilerine ayrılan tarafta imzasını atar.
- Sözleşme üç nüsha halinde hazırlanmalıdır. Teknik bir sözleşme ise tüm teknik detaylar ve yapılma şartları açıkça hüküm altına alınmalıdır.
Sözleşme Türleri Nelerdir?
Sözleşmeler belirli bir amaca göre türlerine ayrılır. Sözleşme türleri ise;
- Satış Sözleşmesi; En sık karşılaşılan sözleşme şeklidir. Bir taşınırın ya da taşınmazın satıcıdan alıcı tarafına geçmesi hükümlerini içermektedir. Şartlar açıkça belirtilir. Söz konusu malın değeri sözleşmede yer alır.
- Kira Sözleşmesi; Ev sahibi ya da kiracı arasında imzalanır. Evin kiralanma şartları, depozite koşulları ve diğer hususlar açıkça belirtilir ve taraflar arasında imzalanır.
- Hizmet Sözleşmesi; Adından anlaşılacağı üzere bir hizmet taahhüt altına alınır. Genellikle bu sözleşmeler, temizlik hizmetleri, güvenlik hizmetleri, bakım onarım hizmetleri gibi çeşitli hizmet kollarını kapsar.
- Evlilik sözleşmesi; Günümüzde artık bu sözleşmeler sıklıkla imzalanmaktadır. Ancak her ne kadar bu sözleşme tartışılacak konuma gelse de yine de sıklıkla imzalanmaktadır.
Ayrıca bu sözleşmeler dışında iş hayatında da imzalanan pek çok sözleşme mevcuttur Bu sözleşmeler ise; İmtiyaz-pazarlama sözleşmeleri, krediye ait sözleşmeler, garanti koşullarını sağlayan sözleşmeler, tek satıcı sözleşmeleri ve faktöring sözleşmeleri olarak belirlenmiştir.
Sözleşme İmzalanırken Dikkat Edilecek Hususlar
- Sözleşme iki taraf arasında gerçekleştirilmektedir. Karşı tarafın sözleşme imzalama yetkisine sahip olduğundan emin olun. Özellikle ticari amaçlı imzalanan sözleşmelerde çok ciddi sonuçları olabilmektedir.
- Ticaret sicil gazetesi ve imza sirkülerini kıyaslama, karşılaştırma işlemini mutlaka yapmalısınız ve sözleşmenin ekine bu Ticaret sicil gazetesi ve imza sirkülerini koymalısınız.
- Sözleşmelerin noter huzurunda yapılması elbette daha garanti bir yöntemdir. Ancak her sözleşme için bu durum söz konusu değildir.
- Bir iş anlaşması ya da ticari amaçlı bir sözleşme imzalayacaksınız mutlaka kaşe olmasına özen gösterin.
- Sözleşme sayfalarının her birinde iki tarafında parafının olmasına en sonunda ise imzasının olmasına mutlaka dikkat edin. Herhangi bir imza eksikliğinde sözleşme hükümsüz sayılacaktır.
- Sözleşmede tutar geçiyorsa mutlaka hem rakam ile hem de yazılı olarak sözleşmede açıkça belirtin. Hiçbir şekilde tereddütte yer bırakmayın.
- Sözleşme içeriğinde ya bir teminat bulundurmalı ya da bir kefil söz konusu olmalıdır.
- Hukuka aykırı hiçbir durum sözleşmede yer almamalıdır. Buna oldukça özen göstermelisiniz. Hiçbir şekilde bu duruma düşecek bir madde ya da hüküm bulundurmayın. Bu hususa oldukça dikkat edin.
Sözleşme İmzalanırken Bir Avukat Bulundurulmalı Mıdır?
Bu her sözleşme için geçerli değildir. Eğer profesyonel bir sözleşme imzalayacaksanız bir avukat desteği almanız önemli olabilir. Ancak bir kira sözleşmesinin hükümleri zaten genellikle standart bir form üzerinden yürütülür. Ancak evlilik sözleşmelerinde durum biraz farklı olabilir. Bu durumda da profesyonel destek almanız daha da sağlıklı olacaktır. Ayrıca iş sözleşmelerinde de yine standart bir form söz konusudur. Ancak sözleşme tipleri oldukça önem taşımaktadır. Çünkü bazı sözleşmelerde söz konusu sözleşme tipinin olması son derece önemlidir. Bu tip sözleşmeler kullanılmadığında ise sözleşmenin geçerliliği tartışılır duruma gelir. Hatta geçersiz sayılabilir.
Sözleşme hazırlama ve inceleme teknikleri için günümüzde eğitimler ve seminerler düzenlenmektedir. Bu konuda bilgi sahibi olmanız sizleri iş hayatında bilgili bir konuma getirecek ve herhangi bir sorunda müdahale etme şansınız bulunmaktadır. Sözleşme hazırlama, türleri ve geçerlilik gibi hususların oldukça geniş detayları bulunmaktadır. Bu nedenle bir sözleşme imzalamadan önce mutlaka bu konu hakkında araştırma yapmalısınız.
Diğer Yazılarımız: