Bilişim Suçları Nelerdir?

bilişim suçları nelerdir

Bilişim suçları; cep telefonu, tablet, bilgisayar gibi iletişim araçları ya da pos makinesi vasıtasıyla elektronik ortamda gerçekleştirilen yasa dışı faaliyetlerdir. Siber taciz, şantaj, veri hırsızlığı bunlara örnektir. İnternet suçu, siber suç olarak da bilinir.

Bilişim Suçları Nelerdir?

Bilişim sistemine müdahale internet vasıtasıyla uzaktan yapılabileceği gibi sisteme fiziksel erişim ile de gerçekleştirilebilir. Bilişim alanında işlenen suçlar 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 243., 244. ve 245. maddelerinde yazılıdır. Buna göre ilgili suçları şöyle gruplandırmak mümkündür:

Bilişim Sistemine Girme Suçu

Elektronik sisteme, fiziksel yakınlık vasıtasıyla veya bilişim sistemine uzaktan bağlanarak ulaşmak demektir. Birisinin mail adresine, sosyal medya hesabına, bilgisayarına şifre ve benzeri güvenlik önlemlerini etkisizleştirmek suretiyle ondan izinsiz erişmek bu tanıma girer. Kullanıcı tarafından erişime açılmamış bilgileri çeşitli hîleler yoluyla elde etmek bu suçun irtikâb edildiği (işlendiği) anlamına gelir.

Ancak kişinin bu hususta izni, onayı ve rızâsı varsa bu fiil hukuka uygunluk kazanır ve cezayı gerektirmez. Bilişim sistemine girme suçunun işlenmesinde güvenlik açıklarından, virüslü dosyalardan, yanıltıcı linklerden, truva atı ve benzeri kötü amaçlı yazılımlardan faydalanılır.

Bilgisayara izinsiz giriş yapılması ‘kod kırma’, ‘bilgisayar korsanlığı’ gibi isimlerle de anılır. Bu suç, bir ağda izinsiz oturum açarak da gerçekleştirilebilir.

İnternet bilişim suçları arasında önemli bir yer tutan bu suçun ispat edilebilmesi için İP adresinin bilinmesine ihtiyaç vardır. Bu adres, internet bağlantısı kurulan her cihaza tanımlanmış özel bir kimliktir. Statik İP adresi sabittir, değişmez. Dinamik İP adresi ise değişkendir. İnternet bağlantısı kesilip tekrar aktifleştirildiğinde bu adres yenilenir.

 

Bilişim suçlarının cezaları çeşitlilik göstermektedir. Eğer yapılan eylem ‘bilişim sistemine girmek’ suçu kapsamındaysa, cezası şöyle olur:

  1. Bir bilişim sisteminin bir kısmına veya tamamına hukuka muhâlif olarak giriş sağlayan kimse, orada kalmaya devam etsin ya da etmesin, 1 yıla kadar hapisle yâhut adlî para cezasıyla cezalandırılır. (Türk Ceza Kanunu, Madde 243/1).

Söz konusu yaptırımlar, bilişim sistemine girmek suçunun basit olanları için geçerlidir. Yani kişi sisteme girer de herhangi bir değişiklikte bulunmazsa bu ceza yaptırımıyla karşılaşır.

 

  1.  Şâyet bu suç nedeniyle sistemde bulunan verilerde değişiklik veya kayıp olursa, 6 aydan 2 yıla varan hapis cezası gündeme gelir. (Türk Ceza Kanunu, Madde 243/3).

 

Birinin e-posta adresine izinsiz erişim sağlanırsa ve bu adreste kayıtlı maillerin ve sâir bilgilerin yok olmasına sebebiyet verilirse, sanığın bu fıkra çerçevesinde cezalandırılmasına hükmedilecektir. Sanık, sistemin içerdiği bilgileri değiştirmek için özel bir çabada bulunmamış olsa dahî; yalnızca sisteme girilmesiyle oluşan zarar bu cezayı gerekli kılar. Birisinin mail adresine girip başkasına o adresten mail atmak farklı bir suçun muhtevasına dâhildir. (Bilişim sistemini erişilmez kılma, bozma, engelleme, verileri yok etme ya da değiştirme Suçu)

  1.  Bir bilişim sistemindeki veya birkaç sistem arasındaki veri alışverişini, teknik araçlar kullanarak –sisteme girmeden de olsa- hukuka aykırı bir biçimde izlemenin cezası ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir. (Türk Ceza Kanunu, Madde 243/4)

 

Bilişim Sistemini Erişilmez Kılma, Bozma, Engelleme, Verileri Yok Etme ya da Değiştirme Suçu

Bilişim suçları ve cezaları içinde bahsi geçen bu fiillerle ilgili detaylar şu şekildedir:

Sistemi engelleme yahut erişilmez kılma suçuna Facebook hesabının şifresini değiştirmek örnek gösterilebilir. Hesaptaki tüm bilgileri silmek ‘verileri yok etme’; hesapta yer alan bilgilerin yerine başka bilgiler eklemek ise ‘verileri değiştirme’ olarak değerlendirilir. (İnstagram hesabındaki biyografi yazısını değiştirmek gibi.) Sistemi bozma ise; teknik altyapıda ârıza oluşturmak demektir. Örneğin bir e-ticaret sitesine girerek, ürünlerin sepete eklenme fonksiyonunu kaldırmak böyle bir suçtur.

Bir bilişim sisteminin işleyişini bozmak ya da engellemek, 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasını iktizâ eder. Sistemde yer alan verilerin değiştirilmesi, yok edilmesi, bozulması, erişilmez kılınması, sisteme veri yerleştirilmesi, mevcut verilerin farklı bir yere gönderilmesi hâlinde uygulanacak hapis cezası 6 aydan 3 yıla kadar olmaktadır. (Başka birinin e-posta adresine girerek şifresini değiştirmek, onun adres listesindeki kişilere pornografik bir sitenin linkini göndermek, sisteme girerek ders notlarını değiştirmek bunlara örnektir.)

Eğer bu fiiller bir kamu kurum-kuruluşuna yahut bir kredi veya banka kurumuna ait olan bilişim sisteminde işlenirse cezanın yarı oranında artırımı söz konusudur.

 

Kamu Kurumu, Kredi Kurumu veya Bankaya Ait Sistemlerde İşlenen Bilişim Suçları

Yukarıda yazılı suçlar kamu kurum veya kuruluşlarından, banka veya kredi kurumlarından birinin sisteminde işlendiyse cezanın daha ağır olması öngörülmüştür. Bu; ‘nitelikli bilişim suçu’ kapsamına girmektedir.

Onun için ceza yarı oranında artırılacak; fâilin 9 aydan 4,5 yıla kadar hapisle cezalandırılmasına hükmedilebilecektir.

Şüpheli kamu veya banka kurumundaki paraya yahut parasal değere sahip olmayı amaçladıysa bu durumda işlenen suç, nitelikli hırsızlık olarak kabul edilecektir.

Verileri yok etme, bozma, sistemi engelleme gibi fiiller fâilin kendisine veya bir başkasına haksız menfaat sağlamaktaysa cezası hem 2 yıldan 6 yıla kadar hapis, hem de adlî para cezasıdır. (5 bin güne kadar)

 

Kredi Kartları veya Banka Kartlarının Kötüye Kullanımı

Bilişim suçları hangileridir? sorusuna cevâben, bu suçlardan da ayrı bir başlık altında bahsetmek gerekmektedir:

Bir kimse nasıl bir yöntemle olursa olsun, başkasının kredi kartını veya banka kartını ele geçirdiyse ve kart sahibinin rızâsını almaksızın kullandıysa yahut başkasının kullanmasını sağladıysa bunun cezası 5 bin güne kadar adlî para cezası ve 3 seneden 6 seneye kadar hapis cezasıdır.

Gerçek banka hesaplarıyla ilişkilendirilmiş sahte kredi kartı üretimi, satılması ve satın alınması 10 bin güne kadar para cezası ve 3 yıldan 7  yıla kadar hapisle cezalandırılır.

Bilişim Suçu Örnekleri

  1. Veri hırsızlığı veya sisteme zarar vermek amacıyla virüs oluşturmak, bunları dağıtmak
  2. Hizmet dışı bırakma saldırıları
  3. Kötü amaçlı yazılımlar oluşturulması
  4. Kimlik hırsızlığı, bilişim dolandırıcılığı
  5. Bilgi hırsızlığı
  6. Kullanıcıların kişisel verilerini ele geçirme
  7. Bilgisayar girdilerini yetkisi olmadan değiştirme
  8. Depolanan verileri izinsiz silme
  9. İnternet üzerinden küfür, hakaret, saldırgan ya da müstehcen içerik gönderilmesi
  10. Kullanıcıların dijital iletişim kanallarından rahatsız edilmesi, korkutulması, tâciz edilmesi, şantaj yapılması
  11. Uyuşturucu madde ticaretinde e-posta ve bunun gibi internet teknolojilerinden yararlanılması

 

Bilişim Suçlarını Nereye Şikâyet Edebiliriz?

Sizi mâlî zarara uğratan, gizlilik ve güvenliğinizi tehdit eden tüm çevrimiçi suçları ikâmet ettiğiniz yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirmeniz mümkündür. Ayrıca Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüklerine de başvurulabilir.

Yasadışı web sayfalarını şikâyet etmek için ihbar adresi 155@iem.gov.tr şeklindedir.

Bilişim Suçlarıyla Mücadele

Bilişim suçları ile mücadele kapsamında şunlar yapılabilir:

  1. Bilgisayarınızda, tablet ve cep telefonunuzda lisanslı antivirüs yazılımı kullanın. İşletim sisteminizi, tüm program ve uygulamalarınızı güncel tutun.
  2. Crack, patch ve benzeri yöntemlerle kırılan programları kullanmayın.
  3. Güvenliğinden emin olmadığınız web sayfalarına giriş yapmayın.
  4. HTTPS protokolünün olmadığı siteleri kullanmayın.
  5. İnternet ortamında tamamen güvende olunamayacağını unutmayın. Bu yüzden her zaman çok dikkatli olun. Kaynağı bilinmeyen dosyaları indirmeyin ve çalıştırmayın. Kurulum yapacağınız programların setup dosyalarında dijital imza olmasına dikkat edin.
  6. İnternette tanıştığınız insanlara şahsınızla ilgili özel bilgileri vermeyin. TC kimlik numaranızı, banka hesabınızın veya sosyal medya profillerinizin şifrelerini, kredi kartı bilgilerinizi paylaşmayın.
  7. SSL sertifikasına sahip olmayan sitelere karşı temkinli olun.
Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]
0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir