Veraset Belgesi Nedir?

veraset belgesi nedir ne işe yarar

Veraset belgesi; ölen kişinin mirasında kimlerin hak sahibi olduğunu gösteren belgedir. Miras bırakanın vefâtının ardından kimlerin yasal olarak mirasta ne kadar pay sahibi olduğunu belirtir. ‘Veraset ilamı’, ‘veraset vesîkası’, ‘veraset senedi’, veya ‘mirasçılık belgesi’ olarak da bilinir. 4721 sayılı Medeni Kanunu’nda yer alan 598 sayılı madde, bu belgenin hangi koşullar altında nasıl düzenleneceğini bildirmektedir.

Veraset Belgesi Ne İşe Yarar?

Ölen kimsenin mirası kanun gereği kendiliğinden intikal eder. Mirasçılar ölen kişinin malvarlığını (tereke malları) üstünde tasarrufta bulunabilmek için mirasçılık sıfatını ispat etmekle yükümlüdür. Bu da yetkili mercilerin veraset belgesini ibraz etmesine bağlıdır.

Ölen kişinin banka hesabındaki parayı çekmek, üçüncü şahıslardaki alacaklarını istemek için bu belgeye gereksinim vardır. Veraset belgesi olmadan; tapu sicil müdürlüğünde adına kayıtlı taşınmazlar veya trafik tescil müdürlüğünde bu kişinin üzerine kayıtlı araçlar ile ilgili işlem yapabilmek mümkün değildir.

 

Veraset Belgesi Nasıl Alınır?

Bu belge yalnızca mirasçıların talep etmesi hâlinde verilir. Yani mahkeme, talep olmaksızın kendiliğinden veraset ilamı veremez. Yasal mirasçıların yanı sıra, miras bırakan kişinin alacaklıları da İcra İflas Kanunu-94. maddeye göre bu belgeyi mahkemeden talep edebilirler. Ancak yetkili icra müdürü kendilerine bu konuda salâhiyyet vermiş olmalıdır.

 

Mirasçılar ölen kimseden geriye kalan mirası kabul ettiklerinde, bazı mükellefiyetleri gündeme gelir. Veraset ve İntikal Vergisi Beyannâmesi’ni ilgili vergi dairesine ibraz etmek bunlardan biridir.

Bu beyannâmenin; mükellefler Türkiye’de bulunuyorsa ve ölüm de burada vâkî olduysa ölüm tarihini müteâkip 4 ay içinde verilmesi gerekir. Kişiler başka bir ülkede yaşıyorlar ise, ölüm tarihini takiben ilk 6 ayda beyannâmeyi vermekle yükümlüdür.

Mirasçılar kendilerine kalan mirası reddetmemiş olmalarına rağmen, belirtilen sürede beyannâmeyi vermezlerse vergi dairesinin hukuki yaptırımlarına maruz kalacaklardır.

Veraset belgesi alma işlemi için, sürecin doğru bir şekilde koordine edilebilmesi adına uzman bir avukattan destek alınması önerilir.

 

Veraset Belgesi Almak İçin Nereye Başvurmalıdır?

Bu belge Mart 2011 tarihine kadar yalnızca Sulh Hukuk Mahkemeleri’nce düzenlenebiliyor olmasına rağmen şimdi noterler tarafından da verilmesi mümkündür. İster noterden, ister Sulh Hukuk Mahkemesi’nden alınmış olsun; her iki belge arasında bir farklılık yoktur.

Belgeyi avukat aracılığıyla temin etmek de bir başka yoldur. Örneğin mirasta hak sahibi olan kimse yurt dışında yaşıyorsa ve ülkemize gelme imkânı yoksa avukatına vekâlet verip veraset ilamını bu şekilde çıkarabilir.

Bu noktada tek bir mirasçının veya avukatın başvurusu kâfidir. Belge, talep eden kişi ya da vekili ile paylaşılacaktır.

Alınan veraset belgesinde yalnızca belgeyi talep eden kişinin değil, mahkeme tarafından tespit edilen bütün mirasçıların isimlerine ve miras paylarına yer verilecektir. Hak kaybını önlemek amacıyla mirasçıların nüfus kayıtlarına başvurulur. Miras bırakan kişinin nüfus kaydı mahkeme tarafından incelenerek mirasçıların belirlenmesi sağlanır.

Fakat nüfus kayıtlarının her zaman için tamamen doğru bilgi vermediği de bir gerçektir. Bu yüzden veraset belgesi kesin hüküm niteliği taşımamaktadır. Her zaman, veraset belgesinin geçersizliğini ileri sürmek mümkündür. Ölüme bağlı tasarrufun iptali hususunda kişilerin dava hakkı saklıdır.

 

Mahkemeden Veraset Belgesi Alma

Veraset belgesi alımı Sulh Hukuk Mahkemesi üzerinden gerçekleştirilecekse şu şartlar aranır:

  1. Veraset ilamı için bilirkişi raporuna ihtiyaç duyuluyorsa
  2. Nüfus kayıtları bu belgenin verilmesine yeterli değilse
  3. Mirasçı Türk vatandaşı değilse
  4. Tanıkların dinlenmesi gerekiyorsa mahkemeye müracaat edilir.

Miras bırakan kişinin ikâmet ettiği en son yer neresi ise, dâvâ için o bölgenin mahkemesine gidilebilir. Yahut mirasçı, kendi yaşadığı yerdeki mahkemede dâvâ açabilir. Çoğu zaman mahkeme, veraset belgesinin düzenlenmesi sürecinde duruşmaya gerek görmez ve yazışma yapılmaz.

 

Veraset Belgesi Süresi

Veraset belgesi çıkarma işlemi belli bir süre ile sınırlandırılmamıştır. Mirasçı istediği herhangi bir zamanda Sulh Hukuk Mahkemesi’ne veya notere gidip bu belgeyi alabilir. Fakat kendilerine taşınmaz ya da taşınır mal miras kaldıysa veraset ilamı 3 ay içerisinde çıkarılmak zorundadır. Miras bırakan kimsenin vefatından sonra veraset ve intikal beyannâmelerinin verilmesi için bu belgeye gerek vardır. Veraset ilamı çıkarma ise kişinin ölümünün ardından ilk 3 aylık süreçte gerçekleştirilmelidir.

Veraset belgesi ne zaman çıkar? sorusuna ise ‘takriben 1 hafta’ şeklinde cevap verilebilir. Mirasçılar; atanmış ve kan bağı olan mirasçılar şeklinde iki gruba ayrılır. Veraset belgesi alma şartları arasında, yasal mirasçı olma kriteri yoktur. Bu belgeyi atanmış mirasçıların çıkarması da imkân dâhilindedir. Ancak yasal mirasçılardan biri veya hepsi buna îtirâz ederse atanmış mirasçıya bu belge verilemeyecektir.

TMK 598 maddesi iktizâsınca; atanmış mirasçılar mirasçı oldukları kendilerine tebliğ edildikten 1 ay sonra veraset belgesi talebinde bulunabilirler.

 

E-Devlet Üzerinden Veraset Belgesi Alınır mı?

E-Devlet veraset belgesi alma hizmeti de sunmaktadır. 2016 yılının 16 Aralık tarihinden bu yana ‘mirasçılık belgesinin alınması’ ve ‘bu belgenin iptal edilmesi’ E-Devlet vasıtasıyla da yapılabilmektedir. Ancak bunun için yargılamayı gerekli kılan bir durum olmaması lâzımdır. Ayrıca kendisinden miras kalan kişinin ölüm tarihi 1990’dan önce ise E-Devlet’ten veraset belgesi çıkarma işlemi uygulanamayacaktır.

 

Veraset Belgesi Sorgulama

Veraset belgesi nasıl sorgulanır? diye merak eden kişiler aşağıdaki adımları izlemelidir:

  • Sisteme E-Devlet şifresiyle giriş yapılır.
  • ‘Adalet’ bölümünde bulunan, ‘Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü (UYAP) Hizmetleri’ kısmına girilir.
  • Burada ‘Veraset İlamı Sorgulama’ başlığına tıklanır.
  • Miras bırakan kişinin TC kimlik numarası yazılır.
  • ‘Sorgula’ butonuna basılarak güncel belgeye ulaşılabilir.

 

Veraset Belgesi Almak İçin Neler Gerekir?

Veraset ilamı için gereken belgeler şu şekildedir:

  • Talep dilekçesi (Mahkemeye yazılacaktır.)
  • Miras bırakan kişinin ölüm belgesi
  • Mevcutsa nüfus kayıtları
  • Ölüm belgesi yurt dışından alındıysa, yeminli tercümanların yaptığı çevirisi, Apostil şerhi ve noter onayı ile beraber Türkiye’de bulunan mahkemeye sunulmalıdır.
Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]
0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir