Özgür Önder

Veraset İntikal Vergisi Hesaplama: 2026 Rehberi

Veraset İntikal Vergisi Hesaplama: 2026 Rehberi

Veraset ve intikal vergisi, her mirasçının payına ayrı ayrı hesaplanır. Önce intikal eden malların değerinden indirilebilen borç ve masraflar düşülür, sonra istisna tutarı çıkarılır, kalan matraha kademeli tarife uygulanır. Aşağıda 2026 yılı için geçerli istisna tutarlarını, oranları, örnek bir hesaplamayı ve intikal beyannamesine ilişkin süreleri bulabilirsiniz. Metin genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durumunuz için değerlendirme yerine geçmez.

Verginin konusu: veraset ve ivazsız intikal nedir?

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 1. maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir şekilde ivazsız olarak bir kişiden diğerine geçmesi vergiye tabidir.

Kanun iki kavramı ayırır:

  • Veraset: miras, vasiyet ve miras mukavelesi gibi ölüme bağlı tasarrufları ifade eder.
  • İvazsız intikal: hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisaplardır. Kısaca, karşılıksız mal geçişleridir. Bağış ve hibe bunun tipik örnekleridir.

Maddi ve manevi zarar karşılığı verilen tazminatlar ivazsız sayılmaz. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 2026 tarihli broşürü de aynı çerçeveyi verir: mal, veraset yoluyla veya karşılıksız şekilde bir kişiden diğerine geçerse vergi doğar ve beyanname verilir.

Hesaplama mantığı: matrah, istisna, tarife

Hesaplama üç adımda ilerler.

  1. Matrah tespiti: İntikal eden malların Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bulunan değerlerinden Kanun’un 12. maddesindeki borç ve masraflar indirilir. Kalan tutar matrahın ilk ham halidir.
  2. İstisna tutarının düşülmesi: Mirasçının payına uygulanan istisna tutarı çıkarılır.
  3. Tarifenin uygulanması: Kalan tutar matrah sayılır ve tarifeye göre vergilendirilir.

Hangi borç ve masraflar indirilir?

Gelir İdaresi’nin mirasçılara yönelik rehberine göre indirilebilen kalemler şunlardır:

  • Murisin (ölenin) geçerli belgelere dayanan borçları ve vergi borçları,
  • Yabancı ülkelerdeki mallara isabet eden borçlar ile yabancı ülkelerde ödenen veraset ve intikal vergileri (bunlar beyan edilen malların değerini geçemez),
  • Cenazenin donanımı, gömülmesi ve ölüm olayının gazeteyle duyurulması için yapılan giderler.

Bu kalemlerin indirilebilmesi için beyannamenin ilgili bölümünde gösterilmeleri gerekir. Rehber eski tarihlidir. Burada yalnızca yöntem anlatımı için dayanak alınmıştır; güncel Kanun metni ayrıca kontrol edilmelidir.

2026 yılı için istisna tutarları

Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 57) uyarınca 1/1/2026 tarihinden itibaren şu tutarlar geçerlidir:

  • Çocuklara (evlatlıklar dâhil) ve eşe düşen her miras payı için 2.907.136 TL,
  • Eşin tek başına mirasçı olması halinde (füruğ yoksa) eşe isabet eden miras payı için 5.817.845 TL,
  • İvazsız (karşılıksız) intikallerde 66.935 TL. Aynı tutar şans oyunları ve yarışma ya da çekiliş ikramiyeleri için de geçerlidir.

Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Bu nedenle başka yıllara ait rakamları kullanmayın.

Bazı mallar ise tutardan bağımsız olarak istisnadır. 2026 broşürüne göre ev eşyası, murise ait kişisel eşyalar ve aile hatırası olarak korunan eşyalar (tablo, kılıç, madalya gibi) veraset yoluyla intikalde istisna kapsamındadır. Kuru mülkiyet halinde intikal eden mallar da kuru mülkiyet halinde kaldıkları sürece istisnadır. Sağlar arasındaki ivazsız intikaller bu istisnanın dışındadır.

Veraset ve intikal vergisi oranı ne kadar?

2026 yılı için tarife, Tebliğ Seri No: 57 ve Gelir İdaresi’nin vergi konuları sayfası doğrultusunda aşağıdaki gibidir:

  • İlk 3.000.000 TL için veraset yoluyla %1, ivazsız intikalde %10,
  • Sonra gelen 7.000.000 TL için %3 ve %15,
  • Sonra gelen 15.000.000 TL için %5 ve %20,
  • Sonra gelen 30.000.000 TL için %7 ve %25,
  • 55.000.000 TL’yi aşan kısım için %10 ve %30.

Tarife artan oranlıdır. Her dilim yalnızca kendi oranıyla vergilenir; matrahın tamamına en üst oran uygulanmaz. Dilim sınırları birikimli olarak 3 milyon, 10 milyon, 25 milyon ve 55 milyon TL olarak işler.

İvazsız intikalde bir indirim de vardır: Bir kişiye anne, baba, eş ve çocuklarından yapılan ivazsız mal intikalinde vergi, ivazsız tarifedeki oranların yarısı uygulanarak hesaplanır. Evlatlıktan evlat edinenlere yapılan ivazsız intikaller bu indirimin dışındadır.

Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/D maddesindeki yurt dışı kazanç istisnasından yararlananların, istisna için öngörülen yirmi yıllık süre içindeki veraset yoluyla intikallerinde oran %1’dir. Bu çok özel bir durumdur ve ayrıca değerlendirilmelidir.

Örnek hesaplama

Aşağıdaki rakamlar resmî bir örnek değildir. 2026 istisna tutarı ve tarifesi esas alınarak hazırlanmış varsayımsal bir örnek hesaplamadır. Borç ve masraf indirimlerinin bulunmadığı, mirasçıların yalnızca çocuklar olduğu varsayılmıştır.

Durum 1. Murisin net terekesi 10.000.000 TL ve iki çocuğu mirasçıdır. Her çocuğun payı 5.000.000 TL olur.

  • Matrah: 5.000.000 – 2.907.136 = 2.092.864 TL
  • Vergi: 2.092.864 x %1 = 20.928,64 TL

Durum 2. Bir mirasçının payı 8.000.000 TL olsaydı:

  • Matrah: 8.000.000 – 2.907.136 = 5.092.864 TL
  • İlk 3.000.000 TL x %1 = 30.000 TL
  • Kalan 2.092.864 TL x %3 = 62.785,92 TL
  • Toplam vergi: 92.785,92 TL

Görüldüğü gibi pay, istisna tutarını aşmıyorsa vergi çıkmaz; aşıyorsa yalnızca aşan kısım vergilenir.

İntikal beyannamesi: kim, ne zaman, nereye verir?

Beyannameyi kendisine mal intikal eden gerçek veya tüzel kişiler verir. Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişiler, yurt dışında veraset veya hibe yoluyla mal edinseler de beyanname vermek zorundadır. Mirasçılar beyannameyi vekilleri aracılığıyla da verebilir.

Beyanname verilmesi gereken haller

  • Veraset yoluyla intikal eden mal istisna haddinin altında kalsa bile beyanname verilir.
  • İvazsız intikallerde istisna haddinin altında kalan tutarlar için beyanname verilmez.
  • Mirasçıya veraset yoluyla intikal eden mal yoksa, 2025 tarihli Gelir İdaresi broşürüne göre vergi dairesine ayrıca dilekçe verilmesi gerekmez.

Süreler

Veraset yoluyla intikalde, ölüm Türkiye’de olmuşsa süre şöyledir (Kanun’un 9. maddesi ve İstanbul vergi konuları sayfası):

  • Mükellefler Türkiye’deyse ölüm tarihini izleyen 4 ay,
  • Mükellefler yabancı ülkedeyse 6 ay,
  • Gaiplik halinde, gaiplik kararının ölüm siciline işlendiği tarihi izleyen 1 ay.

Ölümün yurt dışında gerçekleştiği hallerde süreler farklıdır; bu durumda güncel süreyi vergi dairesinden veya mevzuattan teyit etmeniz gerekir. İvazsız intikallerde ise beyanname, malların hukuken iktisap edildiği tarihi izleyen 1 ay içinde verilir.

Eklenecek belge ve verileceği yer

Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) beyannameye eklenir. Belgeyi sulh hukuk mahkemesinden alabileceğiniz gibi 01.10.2011 tarihinden itibaren noterlerden de almak mümkündür. Beyanname, ölenden intikal eden mal varlığı için yetkili vergi dairesine verilir. 2026 broşürü kâğıt ortamında elden veya posta yoluyla vermeyi saymaktadır. Elektronik beyan imkânı konusunda eski rehberlerde farklı anlatımlar bulunduğundan, güncel kanalı vergi dairesinden teyit edin.

Süre geçirilirse

Beyanname süresinin sonundan itibaren tahakkuk işlemi için 15 gün beklenir. Beyanname bu sürede verilirse vergi ziyaı cezası kesilmez ve gecikme faizi hesaplanmaz, ancak ikinci derece usulsüzlük cezası kesilir. Mükellefe tebliğ edilmek şartıyla yeniden 15 günlük süre verilir. Bu sürede verilen beyanname için vergi ziyaı oluşmamış sayılır, ancak birinci derece usulsüzlük cezası kesilir. İkinci 15 günlük sürede de beyanname verilmezse re’sen takdir gerekir ve birinci derece usulsüzlük cezası iki kat kesilir.

Vergi nasıl ödenir?

Vergi, tahakkukundan itibaren 3 yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenir.

Hesaplarken dikkat edilecek noktalar

  • İstisna tutarı mirasçının payı başına uygulanır. Terekenin toplamına tek bir istisna uygulanmaz.
  • Borç ve masrafların indirilebilmesi için beyannamede gösterilmesi gerekir.
  • Mirasçılık belgesi alındıktan sonra beyanname verilmesi gerektiği için sürelerin takibi önemlidir.
  • Tutarlar her yıl güncellendiğinden, hesap yaptığınız yıla ait Tebliğ ve broşür esas alınmalıdır. Ayrıntılı bir görsel özet için Gelir İdaresi infografiğine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İvazsız intikal nedir?

7338 sayılı Kanun'a göre ivazsız intikal, hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisaplardır. Yani karşılıksız mal geçişleridir, bağış bunun tipik örneğidir. Maddi ve manevi zarar karşılığı verilen tazminatlar ivazsız sayılmaz.

Veraset ve intikal vergisi ne kadar?

Tutar, mirasçının payına ve bu paydan istisna düşüldükten sonra kalan matraha bağlıdır. 2026 yılı için çocuklara ve eşe düşen her pay için istisna 2.907.136 TL'dir. Bu tutarı aşan kısım, veraset yoluyla %1 ile %10 arasında değişen kademeli tarifeye göre vergilenir.

Veraset ve intikal vergisi oranı kaç?

2026 yılı için veraset yoluyla intikalde oranlar %1, %3, %5, %7 ve %10 şeklinde kademelidir. İvazsız intikalde %10, %15, %20, %25 ve %30'dur. Anne, baba, eş ve çocuklardan yapılan ivazsız intikalde ivazsız tarifedeki oranların yarısı uygulanır.

Miras istisna tutarının altında kalırsa intikal beyannamesi verilir mi?

Veraset yoluyla intikal eden mal istisna haddinin altında kalsa bile beyanname verilmesi gerekir. İvazsız intikallerde ise istisna haddinin altında kalan tutarlar için beyanname verilmez.

Veraset ve intikal vergisi taksitle ödenebilir mi?

Evet. Vergi, tahakkukundan itibaren 3 yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenir.

İlgili yazılar