Kıdem Tazminatından Vergi Kesilir mi?
Kanunun öngördüğü sınırlar içinde ödenen kıdem tazminatından vergi kesilir mi sorusunun yanıtı hayırdır: Gelir Vergisi Kanunu’nun 25. maddesinin 7. bendi, 1475 sayılı İş Kanunu ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu’na göre ödenmesi gereken kıdem tazminatının tamamını gelir vergisinden istisna tutar. Yasal tavanı aşan ya da kanunen ödenmesi gerekmediği hâlde kıdem tazminatı adıyla yapılan ödemeler ise bu istisnanın dışında kalır ve ücret gibi vergilendirilir.
Aşağıda istisnanın dayanağını, hangi ödemelerin kapsama girdiğini, vergiye tabi kısmın nasıl ortaya çıktığını ve sigorta primi açısından durumu sırasıyla bulabilirsiniz. Kıdem tazminatının hangi hâllerde doğduğunu ayrıntılı görmek isterseniz Kıdem Tazminatı Nedir? Alma Şartları Nelerdir? yazısına bakabilirsiniz.
Kıdem tazminatı gelir vergisine tabi mi?
Kural olarak hayır. Gelir Vergisi Kanunu madde 25, gelir vergisinden müstesna olan tazminat ve yardımları sayar. Bu maddenin 7. bendinin (a) alt bendine göre şu ödemeler vergiden istisnadır:
- 1475 sayılı İş Kanunu ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu’na göre ödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı,
- 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun’a göre ödenen kıdem tazminatlarının, hizmet erbabının 24 aylığını aşmayan kısmı.
Aynı bent, hizmet ifa edilmeksizin ödenen ücretlerin tazminat sayılmayacağını da açıkça belirtir. Bu nedenle çalışma karşılığı olmayan bir ödemenin yalnızca adının tazminat konması, onu istisna kapsamına sokmaz.
“Ödenmesi gereken” ifadesi neden önemlidir?
İstisna, işverenin ödediği her tutarı değil, kanunun ödenmesini gerekli kıldığı tutarı kapsar. Kıdem tazminatının hangi hâllerde ve ne kadar ödeneceği 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre işçiye, işe başladığı tarihten itibaren her tam hizmet yılı için 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir; bir yıldan artan süreler için de aynı oran uygulanır.
Tazminat hakkı, maddede sayılan fesih hâllerine bağlıdır. Bunlar arasında işverenin haklı neden dışında feshi, işçinin kanunda öngörülen haklı nedenle feshi, muvazzaf askerlik, emeklilik aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla ayrılma, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması ve işçinin ölümü yer alır. Bu hâllerin dışında kalan bir ayrılıkta işverenin yaptığı ödeme, kanunen ödenmesi gereken bir kıdem tazminatı niteliği taşımayabilir.
Kıdem tazminatı tavanı ve vergiye tabi kısım
1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi, 30 günlük sürenin iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle işçi lehine artırılabileceğini kabul eder. Ancak aynı madde, sözleşmelerle belirlenen kıdem tazminatının yıllık tutarının, Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek devlet memuruna 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemeyeceğini düzenler. Uygulamada bu sınıra kıdem tazminatı tavanı denir.
Tavanı aşan kısım kanunen ödenmesi gereken kıdem tazminatı sayılmadığından madde 25/7 istisnasından yararlanmaz. Gelir Vergisi Kanunu’nun 61. maddesi, ücretin tazminat, ikramiye veya başka adlar altında ödenmesinin onun niteliğini değiştirmediğini ve önceden yapılmış hizmetler karşılığında verilen paraların da ücret sayılacağını belirtir. Bu nedenle tavan üstü ödeme ücret olarak vergilendirilir.
Vergi nasıl kesilir?
Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesine göre işverenler, hizmet erbabına ödedikleri ücretlerden ve 61. maddede ücret sayılan ödemelerden, istisnadan yararlananlar hariç olmak üzere, 103 ve 104. maddelere göre gelir vergisi tevkifatı yapmakla yükümlüdür. Madde 103‘te yer alan gelir vergisi tarifesi yüzde 15 ile yüzde 40 arasında artan oranlıdır. Dolayısıyla tavanı aşan tutardan işveren, ödeme sırasında tarifeye göre vergi keser; istisna kapsamındaki kısımdan ise gelir vergisi kesilmez.
İkale ve benzeri ayrılık ödemeleri
İş sözleşmesi karşılıklı anlaşmayla sona erdiğinde işverenler çoğu zaman kıdem tazminatına ek bir ödeme yapar. Madde 25’in 7. bendinin (b) alt bendi, hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra karşılıklı sonlandırma ya da ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatları, iş kaybı tazminatlarını, iş sonu tazminatlarını, iş güvencesi tazminatlarını ve benzer adlar altındaki ödemeleri de istisna kapsamına alır.
Bu istisnanın önemli bir şartı vardır: söz konusu ödemeler, (a) alt bendindeki istisna tutarının hesabında dikkate alınır. Yani kıdem tazminatı ile ikale kapsamındaki ek ödemeler birlikte değerlendirilir ve toplam, kıdem tazminatı için geçerli istisna sınırını aşmadıkça vergilendirilmez. Sınırı aşan kısım yine ücret olarak vergiye tabidir. Kanun, bu bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisini Maliye Bakanlığı’na vermiştir.
İşe başlatmama tazminatı ve ihbar tazminatı
Madde 25’in 1. bendi, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre ödenen işe başlatmama tazminatını ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca ödenen işsizlik ödeneğini de gelir vergisinden istisna tutar. İşe iade sürecinde bu tazminatın nasıl doğduğunu İşe İade Davası Hangi Durumlarda Açılabilir? yazısında bulabilirsiniz.
İhbar tazminatı ise 25. maddede sayılan istisnalar arasında yer almaz. Bu nedenle ihbar tazminatı, kıdem tazminatından farklı olarak ücret gibi vergilendirilen bir ödemedir. Ayrıntılar için İhbar Tazminatı Nedir? yazısına bakabilirsiniz.
Kıdem tazminatından SGK primi kesilir mi?
Hayır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80. maddesi, prime esas kazancın hesabına girmeyen ödemeleri sayar. Bu listede kıdem ve ihbar tazminatı ile iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler yer alır. Dolayısıyla bu ödemelerden sigorta primi kesilmez. Maddenin bu bendi 2 Nisan 2026 tarihli 7577 sayılı Kanun’la değiştirilmiştir.
Bordronuzu kontrol ederken nelere dikkat etmelisiniz?
- Kıdem tazminatı hesabında esas alınan yıllık tutarın, ayrılış tarihindeki tavanı aşıp aşmadığını kontrol edin.
- Tavanı aşan bir tutar varsa, bu kısımdan gelir vergisi kesilmiş olması olağandır.
- İkale kapsamında ek ödeme aldıysanız, kıdem tazminatı ile ek ödemenin toplamının istisna sınırı içinde kalıp kalmadığına bakın.
- İhbar tazminatından vergi kesilmesi kanuna aykırı değildir; kıdem tazminatıyla karıştırılmamalıdır.
- Ayrılık nedeninizin 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesinde sayılan hâllerden biri olup olmadığını değerlendirin.
Tazminatınızın hiç ödenmediği ya da eksik ödendiği durumlarda izlenecek yolu İşten Çıkarılınca Tazminat Nasıl Alınır? yazısında bulabilirsiniz. İş ilişkisinin sona ermesine bağlı diğer konular için iş hukuku sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kıdem tazminatından damga vergisi kesilir mi?
Bu yazı gelir vergisi ve SGK primi yönünü ele almaktadır. Damga vergisi uygulaması ayrı bir kanuna tabidir ve güncel uygulamanın bordro ya da mali müşavir üzerinden ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Kıdem tazminatı tavanı aşılırsa ne olur?
1475 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre sözleşmeyle artırılan kıdem tazminatının yıllık tutarı, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu sınırı aşan kısım kanunen ödenmesi gereken tazminat sayılmaz, gelir vergisi istisnasından yararlanmaz ve ücret olarak vergilendirilir.
İkale sözleşmesiyle alınan ek ödemeden vergi kesilir mi?
Gelir Vergisi Kanunu'nun 25/7-b maddesi, ikale kapsamında yapılan ödemeleri de istisna kapsamına alır. Ancak bu ödemeler kıdem tazminatı istisna tutarının hesabında birlikte dikkate alınır; toplamın sınırı aşan kısmı vergilendirilir.
İhbar tazminatı da vergiden istisna mı?
Hayır. İhbar tazminatı Gelir Vergisi Kanunu'nun 25. maddesinde sayılan istisnalar arasında yer almaz ve ücret gibi vergilendirilir. Bununla birlikte 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesine göre ihbar tazminatından SGK primi kesilmez.