İnfaz Hesaplama: Cezaevinde Kalma Süresi Nasıl Hesaplanır?

İnfaz hesaplamada temel kural şudur: süreli hapis cezalarında hükümlünün cezasının genel olarak üçte ikisini infaz kurumunda çekmesi gerekir. Müebbet hapiste bu süre 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapiste 30 yıldır. Hükümlünün infaz süresini iyi hâlli geçirmesi de şarttır. Bazı suç gruplarında oran daha yüksektir, bazı durumlarda ise denetimli serbestlik, çocuk yaşta geçen sürenin iki kat sayılması veya yeni yasal düzenlemeler cezaevinde kalma süresini kısaltabilir.

Bu yazıda cezaevinde kalma süresinin hangi kurallara göre belirlendiğini, halk arasında yatar hesaplama denilen işlemin ne anlama geldiğini ve güncel değişikliklerin hesabı nasıl etkileyebileceğini genel çerçevede bulacaksınız. Yazı bilgilendirme amaçlıdır. Kişiye özel bir infaz hesabı için hükümlünün dosyasındaki ilam, infaz evrakı ve ceza infaz kurumunun düzenlediği bilgiler birlikte incelenmelidir.

İnfaz hesaplama nedir, yatar ne anlama gelir?

İnfaz, mahkemece verilen ve kesinleşen cezanın yerine getirilmesidir. Hapis cezalarının infazı, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun hükümlerine göre yürütülür. Kanun, 13/12/2004 tarihinde kabul edilmiş ve 29/12/2004 tarih ve 25685 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Güncel metne mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz. Adalet Bakanlığı Mevzuat Genel Müdürlüğü de kanunun PDF metnini yayımlamaktadır.

Yatar, kanunda geçen resmî bir terim değildir. Günlük dilde, hükümlünün cezasının koşullu salıverilme oranına göre infaz kurumunda fiilen çekmesi gereken kısmı anlatır. Bu kısım, hükümlünün tahliye olabileceği tarihi gösterir. Cezanın geri kalanı ise denetim süresi içinde, belirli yükümlülüklerle ve yeni suç işlenmemesi koşuluyla geçirilir.

Dolayısıyla infaz hesaplama iki soruya yanıt arar:

• Cezanın hangi kısmı infaz kurumunda çekilecek?
• Bu süreyi kısaltan veya uzatan bir unsur var mı?

Genel kural: koşullu salıverilme oranları

Koşullu salıverilmeyi düzenleyen 5275 sayılı Kanun m. 107, infaz hesabının merkezindeki maddedir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında 30 yıl, müebbet hapis cezasında 24 yıl infaz kurumunda çekilmelidir. Diğer süreli hapis cezalarında ise cezanın üçte ikisinin çekilmesi gerekir. Maddenin birinci fıkrası, hükümlünün infaz süresini iyi hâlli geçirmesini şart koşar.

Ceza türü	İnfaz kurumunda çekilmesi gereken süre
Süreli hapis cezası (genel kural)	Cezanın üçte ikisi
Terör ve örgütlü suçlar gibi bazı suç grupları (süreli hapis)	Cezanın dörtte üçü
Müebbet hapis cezası	24 yıl
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası	30 yıl
Birden fazla süreli hapis cezası	En fazla 32 yıl
Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet veya ağırlaştırılmış müebbetle müebbetin birlikte bulunması	36 yıl

Tablo, genel çerçeveyi gösterir. Bir hükümlünün gerçek süresi; suçun türüne, cezanın kesinleşme şekline, tekerrür hâline ve yaşına göre değişebilir.

Basit bir örnek

Aşağıdaki sayılar yalnızca aritmetiği göstermek için kurgulanmıştır, belirli bir dosyayı yansıtmaz. Üçte iki oranına tabi bir suçtan 9 yıl hapis cezası kesinleşmişse, genel kurala göre bu cezanın 6 yılı infaz kurumunda çekilir. Dörtte üç oranına tabi bir suçtan 8 yıl hapis cezası kesinleşmişse, çekilmesi gereken süre 6 yıldır. Aynı cezanın farklı suç türünde farklı sonuç doğurması, suç türünün hesapta belirleyici olduğunu gösterir.

Dörtte üç oranı ve daha yüksek oranlar

15.04.2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7242 sayılı Kanun koşullu salıverilmeye ilişkin bazı kuralları değiştirmiştir. Bu düzenlemeye göre koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlarda, o suçların tabi olduğu daha yüksek oran uygulanır. Terör ve örgütlü suçlar gibi bazı suç gruplarında süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür. “Terör ve örgütlü suçlar” ifadesi, TBMM Dilekçe Komisyonu’nun bir belgesinde de yer almaktadır.

Dörtte üç oranına tabi suçların tam listesi bu yazıda verilmemiştir. Bu liste kanun metninin ilgili hükümleri ve geçici maddeleri birlikte okunarak belirlenmelidir. Kasten öldürme, uyuşturucu ticareti veya cinsel suçlar gibi belirli suç türleri için özel bir oran uygulanıp uygulanmadığı da dosyadaki hükme ve güncel mevzuata bakılarak kontrol edilmelidir. Oranı tahmin ederek hesap yapmak yanıltıcı olabilir.

Müebbet hapis cezalarında infaz süresi

Müebbet hapis cezalarında oran değil, sabit yıl sayısı uygulanır. Müebbette 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl infaz kurumunda çekilmelidir. Burada da iyi hâl şartı geçerlidir. Çocuk yaşta infaz kurumunda geçen süre ve tekerrür gibi unsurlar bu hesabı etkileyebilir; ilerleyen başlıklarda ele alınmaktadır.

Birden fazla cezada üst sınırlar

Bir hükümlünün birden fazla mahkûmiyeti varsa cezalar toplanır, ancak kanun infaz kurumunda geçirilecek süreye üst sınır koymuştur. 5275 sayılı Kanun m. 107/3’e göre:

• Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası bulunması veya ağırlaştırılmış müebbetle müebbetin birlikte bulunması hâlinde 36 yıl çekilmesi gerekir.
• Birden fazla süreli hapis cezasında en fazla 32 yıl çekilir.

Bu sınırlar, mahkûmiyetlerin sayısı çok yüksek olsa bile çekilecek süreyi sınırlar. Üçüncü fıkranın diğer bentlerinde yer alan özel durumlar bu yazının kapsamı dışındadır; birden fazla cezası bulunan bir hükümlünün hesabında maddenin tam metni dikkate alınmalıdır.

Hesabı etkileyen unsurlar

İyi hâl şartı

Koşullu salıverilme otomatik bir hak değildir. Kanun, hükümlünün infaz süresini iyi hâlli geçirmesini şart koşar. İyi hâlin nasıl değerlendirileceği, disiplin cezalarının etkisi ve ilgili süre koşulları ayrıca düzenlenmiştir. Bu ayrıntılar bu yazıda kesin ifadelerle verilmemiştir. İyi hâl konusunda sorun yaşandığı düşünülüyorsa ilgili kurul kararlarının ve disiplin kayıtlarının incelenmesi gerekir.

Çocuk yaşta infaz kurumunda geçen süre

5275 sayılı Kanun m. 107/5’e göre hükümlünün 18 yaşını doldurana kadar infaz kurumunda geçirdiği bir gün, koşullu salıverilme süresinin hesabında iki gün sayılır. Yani çocuk yaşta infaz kurumunda bulunan bir kişi için bu süre, hesapta iki katına çıkar.

7242 sayılı Kanun ayrıca bir geçiş kuralı getirmiştir. 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlar için 15 yaşını doldurana kadar geçen bir gün üç gün, 18 yaşına kadar geçen bir gün iki gün sayılır. Suç tarihi bu nedenle önemlidir. Kuralın uygulanıp uygulanmayacağı, suçun işlendiği tarihe ve hükümlünün yaşına bakılarak belirlenir.

Tekerrür

Tekerrür, daha önce mahkûm olmuş kişinin yeniden suç işlemesi hâlidir ve infaz hesabını doğrudan etkiler. 5275 sayılı Kanun’a göre ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması hâlinde hükümlü koşullu salıverilmez. Tekerrür nedeniyle koşullu salıverilme süresine eklenecek miktar ise tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz. Bu hükümler 107. maddenin devamında yer alır. Tekerrürün hangi hükümlerde ve hangi koşullarla uygulandığı dosya üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Tutuklulukta geçen süre

Hükümlünün yargılama sırasında tutuklulukta geçirdiği sürenin infaz hesabına nasıl yansıdığı, hesaplamada çoğu zaman önemli bir kalemdir. Bu konu bu yazıda ayrıntılı ele alınmamıştır. Kendi dosyanızdaki hesap için ilamda ve infaz evrakında tutukluluk sürelerinin nasıl dikkate alındığına bakmanız gerekir.

Koşullu salıverilme sonrası denetim süresi

Koşullu salıverilme, cezanın bittiği anlamına gelmez. 5275 sayılı Kanun m. 107/6’ya göre denetim süresi, infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır. İnfaz hâkimi ayrıca, iki yılı geçmemek üzere, denetim süresinde hükümlüyü denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenecek yükümlülüklere tabi tutabilir.

Koşullu salıverilen hükümlü, denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlerse veya yükümlülüklere uymamakta ısrar ederse koşullu salıverilme kararı geri alınabilir. Bu kural m. 107/12’de yer alır ve TBMM Dilekçe Komisyonu belgesinde de aktarılmıştır. Aynı fıkra Anayasa Mahkemesi Kararlar Dergisi’nde de yer almaktadır. Geri alma kararı verilirse hükümlü, cezanın kalan kısmı için yeniden infaz kurumuna alınabilir. Bu nedenle denetim süresi, kâğıt üzerinde bir formalite olarak görülmemelidir.

Denetimli serbestlik ve açık cezaevi

Denetimli serbestlik (m. 105/A)

Denetimli serbestlik, 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinde düzenlenmiştir. Açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlüler, talep hâlinde cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmını denetimli serbestlik tedbiriyle çekebilir. Madde, 6291 sayılı Kanunla 5/4/2012 tarihinde eklenmiştir. Maddenin eski bir metnini mevzuat.gov.tr arşivinde görebilirsiniz.

Kanunun geçici hükmüyle, bazı suçlar hariç, bu bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanmıştır. Bu geçici hükmün kapsamı ve bugün hâlâ uygulanıp uygulanmadığı güncel kanun metninden kontrol edilmelidir.

Denetimli serbestlik, cezanın bittiği anlamına gelmez; cezanın bir bölümünün kurum dışında, belirli yükümlülüklerle çekilmesidir. Bu nedenle yatar hesabında iki ayrı tarih akla gelmelidir: koşullu salıverilme tarihi ve denetimli serbestliğe ayrılabileceği tarih.

Açık cezaevine doğrudan ayrılma

7242 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeye göre, kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların cezası doğrudan açık ceza infaz kurumlarında infaz edilir. Şu hâller bu kuralın dışındadır:

• Terör suçları
• Örgüt suçları
• Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar
• İkinci defa mükerrirler
• Koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler

Kaynak alıntısında bu kuralın madde ve fıkra numarası görünmediği için burada numara verilmemiştir. Açık cezaevinde bulunmak, hem hükümlünün infaz rejimini hem de denetimli serbestliğe ayrılma ihtimalini etkiler.

Güncel değişiklikler

İnfaz mevzuatı sık değişmektedir. Bu nedenle internetteki eski hesaplama örnekleri güncel olmayabilir. Aşağıdaki bilgiler yazının hazırlandığı tarihteki kaynaklara dayanır ve yayımdan önce yeniden doğrulanmalıdır.

7242 sayılı Kanun (Nisan 2020)

Yukarıda açıklanan koşullu salıverilme oranlarındaki daha yüksek oran kuralı, çocuk yaşta geçen süreye ilişkin geçiş hükmü ve açık cezaevine doğrudan ayrılma düzenlemesi 7242 sayılı Kanun ile gündeme gelmiştir.

7550 sayılı Kanun (10. Yargı Paketi, Haziran 2025)

4 Haziran 2025 tarihli mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan 7550 sayılı Kanun, evde infaz olarak bilinen özel infaz usulüne ilişkin hükümler içerir. Kaynaklara göre bu usulde cezanın konutta çektirilmesine karar verilenler için koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hükümleri, tabi oldukları infaz rejimine göre uygulanır.

Bu infaz usulünden yararlanmak için hükümlünün, koşullu salıverilme tarihine kadar infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini kurumda geçirmiş olması gerekir. Bu süre her hâlde beş günden az olamaz. Toplam cezası on yıldan fazla olanların elektronik cihazla takibi zorunludur. Düzenlemenin yürürlük tarihi bu yazıda doğrulanamamıştır; uygulama için güncel metne bakılmalıdır.

7571 sayılı Kanun (11. Yargı Paketi)

TBMM Genel Kurulu 24/12/2025 tarihinde 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 sayılı KHK’de Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu kabul etmiştir. Bu bilgi TBMM Haber kaynağında yer almaktadır. Aktarılan düzenlemeye göre, şu suçlar hariç tutulmuştur:

• Terör ve örgütlü suçlar
• Alt soy veya üst soya, kardeşe, eşe, boşanılan eşe, kadına, çocuğa ve kendini savunamayacak kişiye yönelik kasten öldürme
• Cinsel saldırı
• Çocuğun cinsel istismarı

Bunların dışında, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlardan hükümlüler kapalı cezaevinden açık cezaevine, açık cezaevinden denetimli serbestliğe 3 yıl daha erken ayrılabilecektir.

Adalet Komisyonu aşamasına ilişkin TBMM haberine göre, 31 Temmuz 2023 öncesi suçlarla açık ceza infaz kurumunda bulunanların talepleri hâlinde en az 3 ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmaları aranır. Bu koşulun kanunun son hâlinde de aynı şekilde yer alıp almadığı kanun metninden doğrulanmalıdır.

Adalet Bakanlığı, kanunun Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini ve yararlanan hükümlüler için işlemlerin başlatıldığını basın duyurusunda belirtmiştir. Bakanlığa göre düzenlemenin amacı, hükümlünün iradesi dışındaki yargılama gecikmelerinin kişi aleyhine sonuç doğurmasını önlemektir. Kanunun yayım tarihi, sayısı, yürürlük tarihi ve eklenen geçici maddenin numarası ile tam metni bu yazıda doğrulanmamıştır. Güncel bilgi için Adalet Bakanlığı Mevzuat Genel Müdürlüğü sayfasına bakılabilir.

İnfaz hesabını adım adım düşünmek

Kendi durumunuz veya bir yakınınızın durumu için genel bir çerçeve oluşturmak istiyorsanız şu sıra yardımcı olabilir:

1. Kesinleşmiş ilamdaki suçu ve hapis cezasının süresini belirleyin.
2. Suçun, genel üçte iki oranına mı yoksa daha yüksek bir orana mı tabi olduğunu kontrol edin.
3. Birden fazla mahkûmiyet varsa 32 ve 36 yıllık üst sınırları dikkate alın.
4. Tekerrür hâli olup olmadığına bakın.
5. Suç tarihini ve hükümlünün yaşını göz önünde tutarak çocuk yaşta geçen sürenin iki veya üç kat sayılıp sayılmayacağını değerlendirin.
6. Tutukluluk sürelerinin ilamda ve infaz evrakında nasıl dikkate alındığını inceleyin.
7. Denetimli serbestlik, açık cezaevine ayrılma ve 7550 ile 7571 sayılı Kanunların getirdiği imkânların uygulanıp uygulanmadığını güncel metinlerle kontrol edin.

Bu adımlar yalnızca düşünme çerçevesidir. Gerçek tarihleri ceza infaz kurumu ve infaz savcılığı belirler.

Hesaplamada sık yapılan hatalar

• Eski bilgiye güvenmek: İnfaz kuralları 2020, 2025 ve sonrasında değişmiştir. Eski bir forum yazısındaki oran bugün geçerli olmayabilir.
• Tüm suçlara aynı oranı uygulamak: Genel kural üçte ikidir, ancak bazı suç gruplarında oran daha yüksektir.
• Denetim süresini unutmak: Tahliye, cezanın sona ermesi demek değildir. Denetim süresinde yeni bir kasıtlı suç veya yükümlülüklere uymamakta ısrar, koşullu salıverilmenin geri alınmasına yol açabilir.
• İyi hâli göz ardı etmek: Koşullu salıverilme için iyi hâl şarttır.
• Toplam cezayı yanlış okumak: Birden fazla cezada üst sınırlar ve ceza türüne göre hesap farklıdır.

Sonuç ve hukuki destek

İnfaz hesaplama; suç türü, ceza miktarı, tekerrür, yaş, iyi hâl ve yürürlükteki güncel kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Genel kural üçte ikidir; müebbet cezalarda süre yıl olarak belirlenir ve birden fazla cezada 32 ve 36 yıllık üst sınırlar vardır. Denetimli serbestlik, açık cezaevi ve yeni yargı paketleri bu süreyi etkileyebilir.

Bu yazı kişiye özel hukuki görüş niteliği taşımaz. Kendi dosyanızdaki tarihler için ilam, infaz evrakı ve kurumun hesaplama bilgileri bir avukat tarafından birlikte incelenmelidir. Özellikle hükümlünün yararlanabileceği yeni düzenlemeler söz konusuysa güncel kanun metni ve uygulamanın dikkatle kontrol edilmesi önem taşır.

Sık sorulan sorular

Yatar hesaplama nedir?

Yatar, kanunda geçen resmî bir terim değildir. Günlük dilde, hükümlünün cezasının koşullu salıverilme oranına göre infaz kurumunda çekmesi gereken kısmını anlatır. Genel kuralda süreli hapis cezalarında bu kısım cezanın üçte ikisidir. Bazı suç gruplarında oran daha yüksektir.

İnfaz oranları suç türüne göre değişir mi?

Evet. Genel kural üçte ikidir. Terör ve örgütlü suçlar gibi bazı suç gruplarında süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür. Müebbette 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl çekilir. Dörtte üç oranına tabi suçların tam listesi için kanun metni kontrol edilmelidir.

Birden fazla cezası olan kişi en fazla kaç yıl infaz kurumunda kalır?

5275 sayılı Kanun m. 107/3'e göre birden fazla süreli hapis cezasında en fazla 32 yıl çekilir. Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet cezası olması veya ağırlaştırılmış müebbetle müebbetin birlikte bulunması hâlinde 36 yıl çekilmesi gerekir.

Denetimli serbestlik cezanın bittiği anlamına gelir mi?

Hayır. Denetimli serbestlik, cezanın koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının belirli yükümlülüklerle kurum dışında çekilmesidir. Açık ceza infaz kurumunda bulunan, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan ve iyi hâlli olan hükümlüler talep hâlinde bu tedbirden yararlanabilir.

11. Yargı Paketi infaz süresini nasıl etkiler?

TBMM kaynaklarına göre terör ve örgütlü suçlar ile belirli kasten öldürme ve cinsel suçlar hariç, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlardan hükümlüler kapalı cezaevinden açık cezaevine, açık cezaevinden denetimli serbestliğe 3 yıl daha erken ayrılabilecektir. Uygulamanın ayrıntıları için kanunun güncel metnine bakılmalıdır.